Betrouwbaar, gedegen, rechtvaardig
{"0":{"template":"
{megaPopup}\n
","submenu_class":"u-h-spacing-20 u-nav u-popupmenu-items u-unstyled u-v-spacing-14 u-nav-2","sub_submenu_class":"","sub_submenu_link_class":"","sub_submenu_link_style":""},"1":{"template":"
{megaPopup}\n
","submenu_class":"u-h-spacing-20 u-nav u-popupmenu-items u-unstyled u-v-spacing-14 u-nav-2","sub_submenu_class":"","sub_submenu_link_class":"","sub_submenu_link_style":""},"2":{"template":"
{megaPopup}\n
","submenu_class":"u-h-spacing-20 u-nav u-popupmenu-items u-unstyled u-v-spacing-14 u-nav-2","sub_submenu_class":"","sub_submenu_link_class":"","sub_submenu_link_style":""}}

Is de Afdelingsjurisprudentie over artikel 10 EVRM (vrije nieuwsgaring voor journalisten) EHRM-proof?

In 2017 deed het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) een belangrijke uitspraak in het zogeheten MHB-arrest ( (ECLI:CE:ECHR:2016:1108JUD001803011). De kern daarvan was dat public watchdogs, zoals journalisten, bloggers, wetenschappers en ngo’s een rechtstreeks beroep kunnen doen op artikel 10 van het EVRM om documenten van de overheid te verkrijgen, zodra zij deze nodig hebben voor hun werk. Dit betekent dat als hier sprake van is, de Nederlandse Wet open overheid (voorheen de Wob) opzij gezet moet worden.

Hiervan is helaas geen vertaling in het Nederlands. Wellicht is daarom de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State in haar MH17-uitspraak een jaar later gemakkelijk voorbij gegaan aan wat er precies stond in het MHB-arrest (ECLI:NL:RVS:2017:498). Volgens de Afdeling voldoet de Wob (en de Woo) volledig aan de vereisten van het EVRM. Met als gevolg dat in Nederland journalisten en andere public watchdogs volgens de Afdeling alleen in bijzondere omstandigheden, die zij zelf moeten aantonen, een recht kunnen doen op artikel 10 EVRM. Dat lukt tot op heden niet.

Vandaar dat ik voor een onderzoeksjournalist een procedure voer bij de Raad van State, met het verzoek om deze keer goed te kijken naar de tekst en strekking van het MHB-arrest. Of om prejudiciële vragen te stellen aan het EHRM. Want als we goed naar het MHB-arrest kijken, dan werpt de Afdeling een te hoge hobbel op, én hanteert zij daarbij weigeringsgronden die niet in het EVRM voorkomen.

Dit is de relevante overweging van het EHRM in het zogeheten MHB-arrest:

Om artikel 10 van toepassing te laten zijn, moet derhalve worden nagegaan of de gevraagde informatie daadwerkelijk noodzakelijk was voor de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting. (…) Een dergelijke noodzaak kan onder meer bestaan wanneer openbaarmaking transparantie verschaft over de wijze van afhandeling van openbare aangelegenheden en over aangelegenheden die van belang zijn voor de samenleving als geheel (…)  Het